Featured Walaloo

Walaloo: Yaa Haadhoo

Guddataa U. Baayyisaa Irraa*

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Haadhoo

Yaa Haadhoo

Yaa haadhoo garaa migraa

Tar jette kan naaf baqaqxuu,

Fageenya lafaa gombiftee

Guyyaf halkan wal fuusifte

Daddaftee kan naa qaqqabdu;

 

Beeloftee ‘naaf quufa hawwaa

Horco’i kee naa darbattu,

Amma ‘llee anaaf raafamta

Lubee na arguuf sardamta

Baduu kiyyatti hinmufattu!
Jaalala onnee ‘rraa maddeen

Lattuu coqorsaa qbattee

Eebbaan martee, na tolchitee;

Beenu, biqilii dagaagi

Qaroomi, baraan daraari

Namoomi diina ‘rra aani,

 

Beekaa ta’i, beekkumsa dhaali

Hiyyummaa cabsi, deegumsa dhaani

Taliili, lammi gaachani,

Qaamaan tuuji, sammuun guuli

Humna argadhu, malaan buli

Milkaawi, nagaan nuu gali;

Jette hawwii dhaan naqamtee
Boruu kiyyaan harra furuf

Adeemsa koo hofkalchitee;

Awwaali handhuura keenyaa

Osoo biyyen ‘saa ‘ndiigamin

Jifuun na simachuuf maltee,

“Barri indarba”, obsi onnee

Haadhoon koo naa dhufaa jiraa

Jettee Hmilee soorattee

 

Goota huursu gurra dhahaa

Dhara goobe irraa bahaa

Abdiin guyyaa lakkaawwattee;

Of kennitee, deegdee kuftee
Nyaattuu namaan soddoomamtee

Abummaa qe’ee saamamtee,

Roorroo bafkattee alagaatiin

Miidhamtee, qaamni si cite

Irkoo dheebottee, gubattee;

 

Utubaan ulfinaa kufee

Golli abbaa warraa tuufee

Hadhaa salphinaa unattee;

 

Aariin qaama si waxalaa

“Yeroon geese” maalo haadhoo

Jettee yommuu natt’ iyyattu,

Akka umaa ganamaa san

Akka gara-laafummaa kee

Mararfataa haadhoo eegdee

Yoo ciniinattee miixattu;
An’ mee ammas nan daaddisaa

Siileffamee lubuu dhiisi

Amman gawu sanaa hanqadhee,

Yaadaan bututee, raata’ee

Of dhiphisee, burjaaja’ee

Bilisummaa kiyyoon hudhe;

Beektaa …

Qalbiin na baddee jonja’een

Bitaaf mirgatti kiphee bu’een

Teegoftuu waliin roorrisaa,

Isa cabu burkuteesseen

Isa ‘mmoo cime rarraaseen

Dukkanaan ifa doorsisa,

 

Darsa qaanii itti mare

Koo soqolee yoon xiqqeessu

Sagaleen kiyya ‘nbookisa;

 

Dhimma kee of harkaa ‘nqabu

Egeree keenya irraanfadhee

Ana jiruut na gidiraa,

Waa jedhe yoon waa argadhe

Sossobadhee waa qicadhe

Gammachuu dhaanan kirkira;

 

Gurmuu ummataa, ijaarsa lammiif

Seera tumuuf, sirne utubuuf

Yoom sammuun kiyya dhiphataa,

Dhara gaanse, jibba rimsee

Safuu cabsee, qaani goobsee

Lugna aangessuuf miriixata;

Yaa haadhoo!

Maal naa qabda, mee naaf himi

Akkamiin na waldhaanattaa

Ana haadhoo laguu ‘nqabne,

Du’aaf midhaa kee osoon arguu

Conqolaate yoo qorritu

Onneen xiiqiin nanrommine!

 

Na lagachuuf qaaneffattee

Obolummaa qanansiisaa

Gaddaan dhibamtee hinsiqiqin,

Karaa ‘rraa dabee gatantaraa

Dhugaaf dhara waliin maraa

Tirachuun koo si ‘nmiliqin,

 

Ija kiyya keessa na ilaali

Halbaadhummaa kiyya abaari

Saalfiin seeqxee naa ‘nbiddiiqin;

 

Namummaaf wabi akkan dhaaphu

Sirreessi nattotolfadhu

Qeeqa kee na unachiisi,

Qarooma kee natti biifi

Bitaaf mirgaa na to’adhu

Keessa kee na qubachiisi;

 

Qarooma kee natti biifi

Bitaaf mirgaa na to’adhu

Keessa kee na qubachiisi;

May, 2011

Comments

comments

About the author

admin

Leave a Comment